Wat is Paganisme?

Het woord ‘pagan’ is afkomstig van het Latijnse woord ‘paganus’. Dit woord duidde iemand aan die op het land leefde en het lokale geloof van het land aanhing. De term paganisme omschrijft een zeer rijke variëteit aan religieuze stromingen, die een aantal gemeenschappelijke kenmerken hebben. Zo wordt de natuur ervaren als heilig, als een expressie van de goddelijke krachten. Het goddelijke wordt vaak voorgesteld als mannelijk en vrouwelijk, als God en Godin. De cyclus van de seizoenen wordt gevierd met jaarfeesten. Inhoudelijk voelen de meeste groepen zich verwant met de pre-christelijke natuurreligies. Organisatorisch gaat het om een wijd netwerk van groepen en kringen zonder overkoepelend ‘gezag’. Individuele vrijheid en direct persoonlijk contact met de goddelijke werkelijkheid staan voorop. In Nederland wordt paganisme ook wel heidendom genoemd.

Who now knows that ancient tongue of the moon? Who speaks still with the Goddess? … only the rocks now remember what the moon told us long ago, what we learned from the trees, and the voices of the grasses and the scents of the flowers.
(Tony Kelly, ‘Pagan Musings’, 1970)

Paganisme is een geestelijke manier van leven die ontspruit uit de oude natuurreligies van de wereld. De belangrijkste wortels liggen bij de oude religies uit Europa, maar veel aanhangers vinden ook waardevolle aspecten in de autochtone religies van andere landen. We erkennen de heiligheid van de Natuur, herkennen het Goddelijke in alle dingen, en weten ons verbonden met de onkenbare geest die in de Kosmos werkzaam is. Het geloof in het goddelijke in alle dingen wordt over de hele wereld gevonden. Paganisten zien dit als hun erfgoed, en passen de oude geloofsstructuren van hun voorvaderen aan het moderne leven aan. Deze invullingen zijn soms gebaseerd op folklore, mythen of archeologische ontdekkingen. De historische validiteit of de bereikbaarheid van deze inzichten is minder belangrijk dan de kracht die deze visies hebben om de menselijke inspiratie te bevruchten, het menselijk potentieel tot ontplooiïng te brengen en de creativiteit te stimuleren.

Paganisten eren het Goddelijke in alle aspecten, mannelijk of vrouwelijk, als onderdeel van een heilig geheel. Elke man, vrouw en kind is voor een Paganist een mooi en uniek wezen. De wouden en open plekken in het land, woonplaats voor wilde dieren en vogels, worden gekoesterd. Het Paganisme benadrukt de persoonlijke geestelijke ervaring, en Paganisten vinden deze ervaring vaak via hun relatie met de natuur waar ze contact mee hebben. Ze zoeken geestelijke eenwording met het Goddelijke door zich af te stemmen op de getijden van de natuur, en door hun innerlijk te verkennen, omdat beide weerspiegelingen van elkaar zijn. We geloven dat we het Goddelijke, hoe we dat ons ook voorstellen, direct kunnen ervaren, zonder tussenkomst van anderen. Sommige richtingen hebben leraren en leiders, maar deze zijn eerder catalist – ze gebruiken hun wijsheid en inzicht om anderen te helpen hun eigen band met het Goddelijke te ontplooien.

Onze rituelen helpen ons in harmonie te komen met de cycli van de natuur, en die van onszelf. De rituelen worden vaak gehouden op de hoogtepunten van de seizoenen, de Maancycli, Zonnecycli, en op belangrijke keerpunten in het leven.

Er bestaat een grote verscheidenheid binnen het Paganisme, die de geestelijke ervaring weerspiegelt van ieder uniek mens. Sommigen volgen meerdere Godinnen en Goden, met namen die bekend zijn uit de Europese folklore en mythologie. Anderen richten zich op de Levenskracht, zonder mannelijk of vrouwelijk aanzicht, en weer anderen zijn gewijd aan De Godin en De God. We respecteren deze diversiteit, want we geloven dat iedereen zijn eigen band met het goddelijke moet vinden, in overeenstemming met de stille stem van hun eigen diepste innerlijk. Daarom respecteren we ook alle serieuze religies, bekeren we niemand en zoeken we ook geen bekeerlingen. Van andere religies, en van de maatschappij als geheel, vragen we uitsluitend tolerantie.

In deze tijd van ecologisch bewustzijn vinden we Paganisten vaak op de barricaden op milieu-gebied. Paganisten van alle richtingen respecteren de rechten van elk levend wezen: mens, dier, plant en gesteente. We zijn ons terdege bewust van de wetten van oorzaak en gevolg, zowel fysiek als geestelijk, zoals die tot uitdrukking komen in wat wij in onze maatschappij met de natuur doen. We moedigen zelfstandig denken aan, creativiteit, en vindingrijkheid, want we geloven dat deze eigenschappen van fundamenteel belang zijn om ons leven in harmonie met de ritmen van de natuur te brengen. We zijn blij dat deze instelling tegenwoordig door steeds meer mensen wordt aanvaard. Dit geloof is het erfgoed van onze voorouders, en tegelijk is het van belang voor onze nakomelingen!

And to those who have been touched by the beauty of the green earth, the white moon and the radiant sun – to those who love the magnificence of all Life, we say:
“You are not alone!”

Aanbevolen boeken over Paganisme (Engelstalig)

PFI op Twitter
Calendrier Lunaire, jardiner avec la lune : phases, éphémérides, éclipses...