Feesten en rituelen

Neopagans-celebrate-SamhainHet is een fundamentele behoefte van de mens om zijn gevoel voor het heilige te uiten in rituele vormen die grote invloed en betekenis hebben in ons leven. Net als alle religies gebruiken Paganisten rituelen om hun mysteriën vorm te geven. Het ritueel wordt gebruikt om met de Oude Goden en de goddelijke krachten in de Natuur in contact te komen.

Rituelen kunnen allerlei vormen hebben. Hieronder worden drie belangrijke vormen besproken. Paganisten spreken overigens liever over ‘Feesten’ (Jaarfeesten, Maanfeesten) dan over ‘Erediensten’ zoals in andere religies gebruikelijk is. De achterliggende gedachte is dat de mens niet zozeer ‘Ere’ geeft aan goden die veraf en onbereikbaar zijn, maar de Godin en de God uitnodigt om haast persoonlijk deel te nemen aan het feest. Slechts door samenwerking met de Goden, in wederzijds respect voor elkaars kracht, kunnen we de Aarde helpen zich verder te ontwikkelen.

Natuurrituelen

Voor de Paganist is het goddelijke in de hele natuur aanwezig. Het Wiel van het Jaar is een spiegel waarin je het aangezicht van de Goden kunt zien. De Jaarfeesten zijn een manier om deel te nemen aan deze mysteriën. Mythologie, poezie, ritueel drama en diverse andere technieken (zang, dans, geleide fantasie etc.) vormen de basiselementen van een vreugdevolle viering.

Magische Rituelen

Rituelen worden ook gebruikt om ‘magisch’ werk te doen. Hiermee worden de diepere lagen van de psyche, en de ontwikkelde geestelijke vermogens aangesproken om levenscrises te doorstaan of genezend werk te doen. Al het magische werk wordt uitgevoerd binnen het ethische raamwerk dat er nooit schade berokkend mag worden.

Doorgangsrituelen

Doorgangsrituelen vormen een belangrijk onderdeel van de Paganistische religie. Huwelijk (handvasten), het zegenen van jonge kinderen, rituelen voor de puberteit en rituelen voor degenen die gestorven zijn. Inwijdingen zijn ook belangrijke doorgangsrituelen en binnen vele tradities is dit het eerste ritueel dat iemand meemaakt. Niet alle tradities kennen overigens inwijdingen.

Deze drie draden van ritueel werk worden vaak samengevlochten. Voor Paganisten zijn alle rituelen magische handelingen, en ze leiden allemaal tot een steeds dieper contact met de mysteriën van de Natuur en het Goddelijke. Elke traditie heeft weer eigen symbolen en werkwijzen. Paganisten zijn bijzonder creatief en rituele vormen worden (zeker in eclectische groepen) vaak veranderd om de veranderende behoefte van de groepsleden beter tot uitdrukking te brengen. Het Paganisme is niet dogmatisch en men ziet rituelen als een middel, niet als een doel op zich.

Jaarfeesten

Alle tradities binnen het Paganisme baseren zich op het idee dat het Goddelijke zich in de natuur manifesteert. Net als hun heidense voorouders vieren Paganisten diverse jaarfeesten. De natuur is de sleutel tot deze rituelen, die vreugde, verering en diepe eenwording met de natuurkrachten combineren.

Het patroon van de seizoenen wordt gezien als een wiel. Elke verandering van seizoen is een Goddelijk mysterie. Het draaien van het wiel laat ons de verschillende aanzichten van het Goddelijke zien. Paganisten zien hun rituelen als een uitdrukking van wat ze voelen en beleven in de natuur. Hierdoor delen ze in het mysterie van de jaarcyclus en komen ze dichter bij hun Goden.

Het Paganisme ziet de mens en de seizoenen als deel van één geheel. Werkelijke gezondheid voor onszelf en de wereld waarin we leven kan slechts bereikt worden wanneer we onze relatie met de natuur begrijpen. De verspilling van grondstoffen, het vernielen van regenwouden en de exploitatie van de natuurlijke rijkdom van de Aarde zijn evenzovele uitdrukkingen van een zieke maatschappij.

In hun jaarfeesten beleven Paganisten hun diepe invoelen van het menselijk leven als deel van de cycli der natuur. Ze zijn blij met dit inzicht, en proberen daar steeds meer deel van uit te gaan maken.

Net als de natuur zelf zowel mannelijk als vrouwelijk is, zo beschrijven de jaarfeesten ook de dans tussen de Godin en de God gedurende het Wiel van het Jaar. Paganisten vieren wat natuurlijk is. Geboorte, leven en dood vormen een patroon waar we allemaal deel van uitmaken. Net zoals grote rijken ontstaan en vergaan, de Lente wordt gevolgd door de Zomer, zo ook worden mensen geboren en sterven ze. Het wiel draait: een dans van licht en donker, van Godin en God, doorheen het jaar.

De jaarfeesten zijn mysteriën, zo eenvoudig dat een kind het kan begrijpen, en juist daardoor niet altijd makkelijk toegankelijk voor de volwassene. In laatste instantie – diep achter de mysteriën – zijn de mensheid en de wereld één, verbonden in een patroon van liefde.

Het Wiel van het Jaar wordt op heel veel verschillende manieren gevierd. De meeste Paganisten vieren acht jaarfeesten, maar er zijn verschillen tussen de diverse tradities, geografische locaties en klimaatcondities. Het is niet mogelijk al deze variaties te beschrijven – heel in het algemeen vieren de meeste tradities de vier zonnefeesten (Midwinter, Lente-equinox, Midzomer, Herfst-equinox) met daar tussen in de hoogtepunten van de seizoenen: Imbolc, Beltane, Lughnasadh en Samhain.

PFI op Twitter
Calendrier Lunaire, jardiner avec la lune : phases, éphémérides, éclipses...