Wat is hekserij?

Voor veel mensen is hekserij synoniem voor toverij, doorspekt met mysterieuze bezweringsformules en kristallen bollen. Onafgezien van het feit dat magie wel degelijk deel uitmaakt van de hekserij, is dit toch slechts het topje van de ijsberg. Hekserij, zoals het vandaag beleefd wordt in het Westen, is tegelijkertijd een religie en een spiritueel pad. Dit pad is gericht op het herstellen van de band met de natuur en de ‘Oude (voorchristelijke) Goden en Godinnen. Principieel eren de heksen de Godin van de Aarde en Drievoudige Maan en haar gemaal, de Gehoornde God. Alle Goden en Godinnen, ook diegenen die niet tot de eigen traditie behoren, zijn evenwel slechts aspecten van de Ene Goddelijke Kracht. Hoewel de heksen hun Goden onder vele namen eren, zijn het vaak Aradia en Cerridwen die de rol van Godin vertolken; terwijl Cernunnos en Herne in vele gevallen de Gehoornde God vertegenwoordigen. Er zijn evenwel tradities waarbij de namen van de Goden en Godinnen zo sacraal worden beschouwd dat men prefereert te spreken van de “Heer” en de “Dame”.( the Lord and the Lady).

De rituelen en gebruiken van de hekserij zijn er op gericht een hereniging te vinden met de Levenskracht van de natuur, zowel hier op aarde als in het ons omringende universum. Tot dit doel ontmoeten, net zoals vroeger, verschillende mannen en vrouwen elkaar vandaag bij volle maan of tijdens jaarfeesten, in open velden, in huizen van de voorstad of gewoon in iemands achtertuin. Door de natuurkrachten te vieren in onszelf en de ons omringende wereld, kunnen we een glimp opvangen van de oorsprong van de natuur, die, hoewel we haar in de wereld herkennen, toch méér is dan louter de wereld; de natuur die weliswaar wordt uitgedrukt in termen van tijd en evolutie, maar die in wezen tijdloos is. Heksen hebben een sterk ecologisch bewustzijn ontwikkeld en werpen zich op als hoed(st)ers van Moeder Aarde. Aangezien de Goden zich doorheen de natuur manifesteren, geloven heksen dat onze planeet heilig is en daardoor beschermd moet worden tegen de vernielzucht van het mensenras. Heksen koesteren tevens de wijze lessen van het verleden : de overgeleverde mythen, gebruiken en religieuze overtuigingen van onze voorouders, die nog veel dichter bij de natuur stonden. Door middel van ritueel drama, poëzie, gezangen en het in harmonie leven met de Aarde en al hetgeen ze heeft voortgebracht, verschaft de heks zich toegang tot deze wijsheid.

Moderne hekserij bestaat, in Europa en de Verenigde Staten. Het is niet langer een ondergronds overblijfsel waarvan de omvang en zelfs het bestaan een punt van discussie is onder antropologen. Het is ook niet langer de bizarre hobby van een handvol gekken. Het is de religie van een belangrijk aantal mensen. Hoe groot dit aantal is, is onduidelijk, omdat de Wicca geen hiërarchisch gestructureerde religie is. In landen waar er formele organisaties bestaan, zoals in de Verenigde Staten, gebeurt dit omwille van de belastingen of om wettelijke redenen, niet omwille van een dogmatische uniformiteit of om het aantal leden te kunnen tellen. Het aantal heksen is groot genoeg om een verscheidenheid aan tijdschriften te ondersteunen en de publikatie te verantwoorden van een steeds groter wordende bibliotheek over de Wicca. Het aantal actieve aanhangers van de Wicca loopt volgens een redelijke schatting in de tienduizenden, en alles wijst erop dat dit getal blijft groeien. In beide gevallen zijn de meest onderscheiden kenmerken van de Wicca haar natuurgebonden houding, de autonomiteit van de kleine groep, waarbij er geen kloof bestaat tussen het priester – schap en de geloofs – gemeenschap, en haar filosofie over de scheppende polariteit op alle niveaus, van godin en god tot priesteres en priester.

(Janet en Stewart Farrar: Eight Sabbats For Witches.)

De riten en gebruiken van de hekserij zijn niet enkel gericht op contact leggen met het Goddelijke in de natuur, maar tevens op het begrijpen van onze eigen psyche en het Goddelijke in onszelf. Het belang van de rituelen ligt niet enkel in hun uiterlijke vorm, maar tevens en vooral in hun diepere symboliek en betekenis.

De Wicca stelt ons bloot aan wat Jung het ‘goddelijke archetypische drama’ noemde – namelijk de wereld van de mythe. De seizoensrituelen, de initiaties en zelfs de eenvoudige magische Cirkel waarin heksen werken, veruiterlijken wat er gebeurt in het onderbewuste en laten ons toe het te zien, te begrijpen en te aanvaarden, om zo te groeien.

(Vivianne Crowley: Wicca, the Old Religion in the New Age)

Tradities binnen de hekserij

De weg van de heks is niet bezaaid met dogmatische leerstellingen, opgelegd door één of andere hiërarchische structuur. Veeleer geloven zij dat iedereen de capaciteiten in zich heeft om het Mysterie te ervaren. Er zijn vele tradities binnen de hekserij. Sommigen refereren ernaar als Wicca, Wisecraft of de ‘Weg van de Wijzen’. Soms wordt het ook wel eens kortweg ‘the Craft’ genoemd, wat inhoudt dat het een vaardigheid is die enkel door veelvuldige praktijk aangeleerd kan worden. Sommige tradities zijn van generatie op generatie doorgegeven. We spreken in dit verband dan van erfheksen. Anderen zijn dan weer moderne herlevingen. Sommige groepen vinden hun inspiratie in de pré-christelijke religies van bepaalde etnische groepen (Keltisch, Germaans, Grieks, Baltisch, enz), terwijl anderen zich laten inspireren door moderne heksen als Gerald Gardner, Doreen Valiente, Alex Sanders en Starhawk. Nog anderen nemen hun eigen inspiratie als uitgangspunt. Steeds meer vrouwen kunnen zichzelf vinden in de hekserij, omdat ze hier –door de prominente rol van de Godin– het respect voor het vrouwelijke terugvinden, dat ze in het merendeel van de (monotheïstische) wereldreligie’s moeten ontberen. Tussen de verschillende tradities binnen de hekserij bestaan er meer raakvlakken dan er eigenlijk verschilpunten zijn. Ongeacht welk pad men volgt, het concept dat het Goddelijke geopenbaard is in de natuur, verenigd hen.

Covens en solitaire heksen

Vele heksen ontmoeten elkaar in kleine groepen, covens genaamd, waarbij elk individu, binnen de overeengekomen groepsstructuur, door middel van zelfkennis en creatieve experimenten bijdraagt tot de ontplooiing van de groep. Niet iedereen werkt echter in groepsverband. Sommigen prefereren hun eigen manier van werken verder te ontplooien, door onder meer gepubliceerde werken te raadplegen.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *